Thành tựu và phương hướng phát triển nông nghiệp nông thôn trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2011-2020.

Thành tựu và phương hướng phát triển nông nghiệp nông thôn trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2011-2020.

  • Ngày đăng31/12/2019
  • Lượt xem172

Với vai trò là thủ đô của cả nước, trong những năm qua, bên cạnh quan tâm đến thu hút đầu tư, phát triển thương mại, du lịch; lĩnh vực nông nghiệp nông thôn cũng được chính quyền thành phố quan tâm chỉ đạo mạnh mẽ, đạt được nhiều thành tựu to lớn, tạo ra sự chuyển biến tích cực làm thay đổi bộ mặt nông thôn Hà Nội góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân nông thôn.

Trong báo cáo Kết quả thực hiện các Nghị quyết của Trung ương, Nghị quyết Đại hội XV của Đảng bộ Thành phố và Chương trình số 02-CTr/TU ngày 29/8/2011 của Thành ủy Hà Nội (khóa XV) về “Phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, từng bước nâng cao đời sống nông dân giai đoạn 2011 - 2015”, đã khẳng định: khu vực nông thôn Thủ đô có chuyển biến, tiến bộ rõ nét: Sản xuất nông nghiệp tiếp tục phát triển, theo hướng sản xuất hàng hóa, với chất lượng và hiệu quả ngày càng cao; đời sống của nông dân tiếp tục được cải thiện. Cụ thể:

Sản xuất nông nghiệp Thủ đô tiếp tục phát triển: giá trị tăng thêm ngành nông nghiệp đạt bình quân 2,4%/năm, tăng 0,65% so với mục tiêu Chương trình (khóa XV) đề ra (1,75%); giá trị sản xuất nông nghiệp thực tế năm 2015 đạt 233 triệu đồng/ha, tăng 44,6 triệu đồng/ha so với năm 2011 và tăng 2 triệu đồng/ha so với mục tiêu Chương trình; cơ cấu sản xuất trồng trọt, lâm nghiệp chiếm 41,14% (giảm so với 2011 là 4,36%); chăn nuôi, thủy sản chiếm 55,89% (tăng so với 2011 là 3,59%); dịch vụ chiếm 2,97% (tăng so với 2011 là 0,77%). Đến hết năm 2015, toàn Thành phố đã hoàn thành công tác dồn điền đổi thửa, với tổng diện tích là 76.891 ha. Sau dồn điền đổi thửa đã hình thành nhiều vùng sản xuất rau an toàn, hoa, cây ăn quả, lúa chất lượng cao, vùng chăn nuôi gia cầm, bò thịt, bò sữa, thủy sản tập trung quy mô lớn; đã có một số trang trại trồng trọt, chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất cho năng suất, chất lượng, giá trị thu nhập cao trên 1 ha canh tác.  Kinh tế - xã hội nông thôn có bước phát triển khá, đời sống vật chất và tinh thần của nông dân được cải thiện, nhiều vùng được nâng cao. Thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn tăng từ 14,0 triệu đồng/người/năm (năm 2011) lên 33,0 triệu đồng/người/năm (năm 2015) vượt 8,0 triệu đồng so với mục tiêu. Tỷ lệ hộ nghèo khu vực nông thôn giảm từ 11,25% (năm 2011) xuống còn dưới 1,5% (năm 2015); tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 55%; công tác y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân có nhiều tiến bộ, chất lượng khám chữa bệnh được nâng cao.

Từ những kết quả đã đạt được, kết hợp phân tích những điểm mạnh, hạn chế và bài học kinh nghiệm trong quá trình thực hiện, Thành ủy Hà Nội đã đề ra mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm trong phát triển nông nghiệp và nâng cao đời sống nông thôn giai đoạn 2016 - 2020, bao gồm:

Phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, chuyên canh tập trung, giá trị cao, bền vững và an toàn vệ sinh thực phẩm, phấn đấu tăng trưởng sản xuất nông nghiệp bình quân từ 3,5-4%/ năm trở lên; giá trị sản xuất nông nghiệp thực tế đạt 250 triệu đồng/ha trở lên, chú trọng phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp hiện đại, ứng dụng công nghệ cao; phấn đấu đưa tỷ trọng giá trị sản phẩm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao từ 25% lên 35% trở lên trong tổng giá trị sản xuất nông nghiệp của Thành phố.

Phấn đấu đến năm 2020, thu nhập của nông dân khu vực nông thôn Thủ đô đạt 49 triệu đồng/người/năm trở lên; tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên đạt trên 95%; tỷ lệ hộ nghèo khu vực nông thôn còn dưới 1,5% (theo tiêu chí mới);  tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 70-75%; tỷ lệ lao động có việc làm sau học nghề đạt từ 80% trở lên; tỷ lệ dân số nông thôn được sử dụng nước sạch, hợp vệ sinh đạt 100%; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 85% trở lên.

Một số giải pháp trọng tâm đã được đưa ra, làm tiền đề và định hướng cho việc xây dựng và triển khai các kế hoạch thực hiện phát triển nông nghiệp nông thôn giai đoạn 2006-2020 tập trung vào giải quyết một số vấn đề như:

Phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa, chuyên canh tập trung, giá trị cao, bền vững và an toàn vệ sinh thực phẩm, tập trung phát triển sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa vào sản xuất, trọng tâm là sản xuất lúa chất lượng cao, rau an toàn, hoa, cây cảnh, cây ăn quả đặc sản (cam canh, bưởi diễn, nhãn chín muộn, chuối nuôi cấy mô); chăn nuôi gia súc, gia cầm, sản xuất giống, chăn nuôi bò thịt, bò sữa, thâm canh thủy sản. Thực hiện khâu đột phá trong sản xuất nông nghiệp là “sản xuất giống cây trồng, vật nuôi có năng suất chất lượng cao”. Phát triển và mở rộng các vùng, khu, trang trại chuyên canh tập trung, ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, thu hoạch, chế biến và bảo quản nông sản theo chuỗi. Phấn đấu đến năm 2020: có 112 vùng sản xuất trồng trọt chuyên canh lúa chất lượng cao, rau an toàn, hoa, cây cảnh, cây ăn quả đặc sản, tập trung với tổng diện tích 41.000 ha; 30 khu chăn nuôi tập trung; mở rộng và nâng cao năng suất, số lượng đàn gia súc gia cầm ở 76 xã chăn nuôi lợn, bò sữa, bò thịt, gia cầm trọng điểm; 16 vùng chăn nuôi thủy sản tập trung, diện tích 2.370 ha; thu hút các doanh nghiệp đầu tư các khu sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (Yên Nghĩa…).

Tăng cường đào tạo cán bộ chuyên sâu về kỹ thuật nông nghiệp cho cán bộ kỹ thuật và quản lý từ Thành phố đến cơ sở đáp ứng yêu cầu phục vụ sản xuất, nhất là sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, tổ chức liên kết sản xuất, chế biến, bảo quản, tiêu thụ nông sản theo chuỗi.  Tăng cường tổ chức đào tạo nghề cho lao động khu vực nông thôn, tạo thêm việc làm mới, nâng cao thu nhập cho người dân.

Rà soát, đánh giá, phân loại, củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của các hợp tác xã nông nghiệp, xây dựng đề án củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động để hợp tác xã nông nghiệp thực sự là một tổ chức kinh tế có vai trò thúc đẩy sản xuất nông nghiệp ở cơ sở. Hỗ trợ, khuyến khích phát triển và thành lập mới các hợp tác xã chuyên ngành theo Luật Hợp tác xã (năm 2012).

Tổ chức liên kết, hợp tác sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản; tăng cường xúc tiến đầu tư, quảng bá sản phẩm nông nghiệp thông qua tổ chức các hội chợ, triển lãm, chương trình xúc tiến đầu tư, quảng bá sản phẩm nông nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp, nông dân tiêu thụ nông sản trong và ngoài nước. Đẩy mạnh quy hoạch, tăng cường giám sát, chứng nhận chất lượng, có chính sách hỗ trợ hệ thống các điểm bán hàng nông sản an toàn tại các siêu thị, chợ, khu dân cư tập trung đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nông sản của nhân dân. Hỗ trợ, hướng dẫn các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư, liên kết với nông dân phát triển sản xuất nông nghiệp.

Để từng bước thực hiện thành công mục tiêu trong phát triển nông nghiệp nông thôn trong giai đoạn 2016-2020,  song song với việc khuyến khích phát triển sản xuất, Thành ủy đã triển khai xây dựng nhiều kế hoạch hoạt động nhằm tăng cường liên kết hợp tác, xúc tiến thương mại nông nghiệp; phát triển chợ thương mại điện tử tiêu thụ sản phẩm an toàn, sản xuất theo chuỗi giá trị; thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp, đưa bộ mặt nông nghiệp nông thôn ngày càng có những bước đột phá, thay đổi toàn diện.

Theo số liệu của Cục thống kê năm 2018, giá trị gia tăng ngành nông nghiệp trên địa bàn Hà Nội tăng trưởng khá, đạt 3,33% so với năm 2017, đánh dấu một bước phát triển mới trong kế hoạch cơ cấu lại ngành nông nghiệp. Giá trị nông lâm thủy sản đạt 43.708 tỷ đồng, đạt 104,71% năm so với năm 2017. Cơ cấu giá trị sản xuất: trồng trọt, lâm nghiệp 42,7%; chăn nuôi, thủy sản 52,86%, dịch vụ 4.44%. Thành phố đã hình thành, duy trì và quản lý, phát triển các vùng sản xuất đủ điều kiện an toàn thực phẩm và sản xuất tập trung như hơn 5.044 ha diện tích sản xuất rau an toàn được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, 76 xã chăn nuôi trọng điểm với 3941 trang trại ngoài khu dân cư, 25 vùng nuôi trồng thủy sản tập trung (1690 ha). Hơn 1000 cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm trong đó 06 cơ sở giết mổ công nghiệp, 17 cơ sở giết mổ bán công nghiệp, các cơ sở giết mổ được triển khai hoạt động có hiệu quả. Giá trị sản phẩm nông nghiệp ứng dụng Công nghệ cao trên địa bàn đạt 25%. Một số mô hình tiêu biểu, giá trị cao do các Hợp tác xã nông nghiệp đứng ra chủ trì liên kết như mô hình trồng măng tây công nghệ cao ở Phú Xuyên (thu hoạch 80kg/ha/ngày, diện tích 3,5ha), mô hình trồng rau thủy canh ở Yên Mỹ, Thanh Trì (diện tích 2600m2 thu hoạch 1 tạ rau/ngày) mô hình trồng nấm công nghệ cao của công ty TNHH XNK Kinoko Thanh Cao (công suất 1,5 tấn/ngày, tối đa đạt 3 tấn/ngày)… Trên địa bàn có 14.475 cơ sở sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản (997 công ty, doanh nghiệp và 13.47 hộ sản xuất, kinh doanh) và hơn 180.000 cơ sở sản xuất ban đầu nhỏ lẻ, 454 chợ, 120 siêu thị, 12 Trung tâm thương mại.

Nhiều hoạt động liên kết hợp tác xúc tiến đầu tư trong nông nghiệp đã được triển khai và đã đạt được một số kết quả như:

Trong lĩnh vực chăn nuôi: đã tổ chức ký biên bản hợp tác với công ty Cổ phần thực phẩm T&T 159 hợp tác về phát triển chăn nuôi và xây dựng chuỗi liên kết trong chăn nuôi bò thịt, tổ chức thu mua bê lai giống Wagyu để Công ty tổ chức chăn nuôi tại Hòa Bình; Phối hợp với sở NN&PTNT tỉnh Quảng Ninh và các doanh nghiệp của tỉnh tham quan mô hình chăn nuôi lợn Móng Cái và lợn Hương; Phối hợp với thành phố Hồ Chí Minh đi tham quan mô hình chăn nuôi bò BBB, chia sẻ kinh nghiệm phát triển chăn nuôi bò thịt chất lượng cao, bê giống Wagyu; Phối hợp với sở NN&PTNT tỉnh Bến Tre để trao đổi kinh nghiệm phát triển chăn nuôi bò thịt Charolais; Tổ chức hội nghị hợp tác giữa Hà Nội với các tỉnh trong công tác phát triển chăn nuôi gồm tỉnh Phú Thọ, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình, Hà Nam, Hải Phòng, Bắc Ninh, Bắc Giang, …để quảng bá giới thiệu các sản phẩm của chuỗi liên kết từ con giống đến các sản phẩm chăn nuôi.

Trong lĩnh vực nuôi trồng Thủy sản: Tăng cường công tác kiểm dịch, kiểm soát chất lượng thủy sản và kiểm soát nguồn gốc sản phẩm thủy sản được đưa vào thị trường; Trung tấm giống thủy sản đã tổ chức đoàn cán bộ đi học hỏi công nghệ sản xuất giống và mô hình nuôi tôm càng xanh thương phẩm tại Trung tâm Quốc gia Giống thủy sản nước ngọt Nam Bộ thuộc huyện Cái Bè – Tiền Giang; phối hợp với HTX sản xuất và thương mại thủy sản Xuyên Việt tại Hải Dương về ứng dụng công nghệ cao trong nuôi trồng thủy sản; Phối hợp với Vụ Nuôi trồng thủy sản tham gia thực hiện dự án cá lúa của tổ chức FAO; triển khai Hội nghị với 19 Chi cục phía Bắc về công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản, công tác quản lý dịch bệnh thủy sản và an toàn thực phẩm; phối hợp với Chi cục thủy sản Cần Thơ tham quan và học tập quản lý các mô hình chuỗi tại Cần Thơ, phối hợp với Chi cục Thủy sản An Giang thăm quan các mô hình nuôi trồng thủy sản ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến tại tỉnh An Giang.

Trong lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ thực vật: Tiếp tục thực hiện các thỏa thuận hợp tác về “Sản xuất và tiêu thụ Rau an toàn” với 08 tỉnh: Lào Cai, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hòa Bình, Hưng Yên và Sơn La. Kí thỏa thuận phối hợp về sản xuất và tiêu thụ Rau an toàn giữa chi cục BVTV Hà Nội với các tỉnh Lào Cai, Vĩnh Phúc, Sơn La; tuyển chọn các giống lúa mới đưa vào khảo nghiệm dể lựa chọn ra giống lúa thích ứng với điều kiện ngoại cảnh thổ nhưỡng của Hà Nội, có năng suất chất lượng tốt để bổ sung vào cơ cấu giống lúa của Hà Nội.

Xây dựng được Hệ thống quản lý truy xuất nguồn gốc sản phẩm nông lâm thủy sản thành phố. Sở NN&PTNT đã xây dựng hệ thống minh bạch thông tin, truy xuất nguồn gốc điện tử cho các cơ sở sản xuất nông sản thực phẩm an toàn rõ nguồn gốc xuất xứ, đã hỗ trợ xây dựng tem điện tử thông minh QR code cho sản phẩm trái cây, nông sản thực phẩm trong thành phố; cấp mã QR cho 200 dòng sản phẩm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh nông sản của 21 tỉnh, thành phố hiện đang tiêu thụ trên thị trường Hà Nội.

Với mục đích phát triển hệ thống chợ thương mại điện tử, thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp an toàn, áp dụng các tiện ích phần mềm thích hợp thanh toán điện tử, thuận tiện cho người tiêu dùng; Hình thành phát triển mạng lưới dịch vụ vận chuyển giao nhận, thanh toán hàng hóa thương mại theo phương thức thương mại điện tử; Tiêu thụ các sản phẩm an toàn, sản xuất theo chuỗi trên địa bàn thành phố Hà Nội và sản phẩm cung cấp theo chuỗi liên kết  của các tỉnh về Hà Nội. Trong kế hoạch phát triển chợ thương mại điện tử tiêu thụ sản phẩm an toàn, sản xuất theo chuỗi giá trị giai đoạn 2019-2020 của UBND Thành phố đã thông qua kế hoạch thực hiện theo từng bước như: Triển khai xây dựng vận hành Chợ thương mại điện tử bao gồm thuê dịch vụ công nghệ thông tin, thiết kế, xây dựng app mobile; tích hợp với trang web của một số cơ quan quản lý liên quan; cung cấp dịch vụ mua bán trực tuyến các sản phẩm nông nghiệp. Thực hiện kiểm soát chất lượng, đảm bảo an toàn thực phẩm cho sản phẩm kinh doanh trên chợ thương mại điện tử thông qua kiểm tra, kiểm soát hồ sơ chất lượng của sản phẩm giao dịch trên chợ thương mại điện tử; Phân tích, kiểm soát chất lượng các sản phẩm nông nghiệp được giao dịch; Xây dựng và thực hiện chứng nhận cho sản phẩm nông nghiệp Hà Nội. Tổ chức tuyên truyền, truyền thông về chợ thương mại điện tử thông qua giới thiệu tại các gian hàng thực tế; tuyên truyền kết nối người tiêu dùng với gian hàng thực tế và chợ thương mại điện tử. Thực hiện các hoạt động dịch vụ logistics cho chợ thương mại điện tử; phát triển giao dịch trên chợ thương mại điện tử,…

Bên cạnh đó, trong giai đoạn 2019-2020, Thành phố tiếp tục triển khai thực hiện kế hoạch cơ cấu lại ngành nông nghiệp nhằm mục tiêu phát triển nông nghiệp gắn xây dựng nông thôn mới theo hướng phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, bền vững, thông minh, an toàn thực phẩm, hiệu quả, có sức cạnh tranh cao, phát huy lợi thế về thị trường, thích ứng biến đổi khí hậu, nâng cao thu nhập, đời sống dân cư nông thôn. Phấn đấu đến năm 2020, tốc độ tăng trưởng ngành nông nghiệp giai đoạn 2019-2020 bình quân đạt 2,5-3,0% (theo phương pháp tính mới), có trên 90% số xã và trên 19 huyện đạt chuẩn nông thôn mới, thu nhập bình quân ở nông thôn đạt trên 49 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ lao động nông nghiệp qua đào tạo đạt 70-75%, trên 70% số gia súc, gia cầm giết mổ được kiểm soát, tỷ lệ hộ nghèo khu vực nông thôn giảm còn dưới 1,5%.

Để thực hiện tốt các kế hoạch đề ra, một số giải pháp định hướng cần quan tâm bao gồm:

Tăng cường công tác tuyên truyền về kế hoạch thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp đến các cấp ngành, địa phương và người dân bằng nhiều hình thức.

Thực hiện rà soát, điều chỉnh, bổ sung các chương trình, đề án, dự án phát triển nông thôn được duyệt, đề xuất điều chỉnh, bổ sung phù hợp theo quy hoạch, gắn sản xuất an toàn dịch bệnh, ứng dụng công nghệ cao, kết hợp phát triển du lịch và giáo dục trải nghiệm.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, kỹ thuật công nghệ mới, các thành tựu cách mạng 4.0 vào sản xuất. Tập trung cải tạo nhân nhanh các giống cây trồng vật nuôi có năng suất, chất lượng và giá trị cao, đáp ứng yêu cầu sản xuất của Thành phố và các tỉnh trong cả nước. Khuyến khích hợp tác nghiên cứu, chuyển giao ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp giữa các doanh nghiệp và cơ quan nghiên cứu khoa học.

Đẩy mạnh tổ chức sản xuất sản phẩm nông nghiệp theo chuỗi giá trị, tăng cường xúc tiến thương mại. Phát triển các mô hình liên kết theo chuỗi, khuyến khích các tổ chức cá nhân đầu tư vào lĩnh vực xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn thành phố.

Đổi mới, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh các thành phần kinh tế tập thể trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn. Tăng cường tập huấn, nâng cao năng lực quản lý cho các đối tượng chủ trang trại. Hỗ trợ doanh nghiệp tham gia liên kết theo chuỗi giá trị, trong đó thực hiện chính sách ưu đãi về thuế, thuê đất, đào tạo nghề cho lao động, quảng cáo sản phẩm,…

 

HPA


Các tin đã đưa: